قهوه یکی از محبوب ترین نوشیدنی های جهان است که میلیون ها نفر روز خود را با عطر و طعم دلنشین آن آغاز می کنند. برای بعضی ها قهوه فقط یک نوشیدنی انرژی بخش است و برای برخی دیگر، بخشی جدانشدنی از سبک زندگی و عادت های روزانه محسوب می شود.
اما آیا می دانستید نوع قهوه ای که انتخاب می کنید، می تواند نکات جالبی درباره سلیقه و عادت های شما نشان دهد؟ از طرف دیگر، قهوه چه تاثیری بر مغز، تمرکز، خواب و سلامت بدن دارد؟ آیا نوشیدن چند فنجان قهوه در روز مفید است یا ممکن است به وابستگی به کافئین منجر شود؟
در این گزارش از ایران ناز، به سراغ نکات جالب درباره قهوه، شخصیت قهوه خورها، فواید علمی این نوشیدنی و عوارض مصرف بیش از اندازه آن می رویم.
اگر قهوه را بدون شکر، شیر یا خامه می نوشید، احتمالا طعم طبیعی و تلخ آن را ترجیح می دهید. قهوه سیاه به دلیل نداشتن افزودنی های شیرین، انتخاب مناسبی برای افرادی است که می خواهند طعم واقعی دانه های قهوه را تجربه کنند.
برخی پژوهش های روان شناسی درباره ارتباط علاقه به مزه های تلخ و خصوصیت های شخصیتی انجام شده اند؛ اما این مطالعات به معنای آن نیستند که تمام علاقه مندان به قهوه تلخ شخصیت مشابهی دارند.
بنابراین اگر قهوه سیاه دوست دارید، لازم نیست نگران خصوصیت های شخصیتی خود باشید! انتخاب نوشیدنی به تنهایی نمی تواند شخصیت افراد را مشخص کند.
اسپرسو یکی از محبوب ترین انواع قهوه است که با عبور آب داغ تحت فشار از میان پودر قهوه تهیه می شود. این نوشیدنی در حجم کم سرو می شود، اما طعم غلیظ و عطر قابل توجهی دارد.
بسیاری از افرادی که اسپرسو را انتخاب می کنند، از طعم قوی قهوه و تجربه نوشیدن یک فنجان کوچک و غلیظ لذت می برند. البته میزان کافئین اسپرسو به حجم شات، نوع دانه و روش تهیه بستگی دارد و لزوما هر فنجان اسپرسو از هر نوع قهوه دیگری کافئین بیشتری ندارد.
اگر قهوه خود را با شکر، شیر، خامه یا سیروپ های مختلف شیرین می کنید، احتمالا طعم ملایم تر و متعادل را ترجیح می دهید. کاپوچینو، لاته، موکا و انواع قهوه های طعم دار از انتخاب های محبوب این گروه هستند.
اضافه کردن شیر به قهوه می تواند طعم تلخ آن را ملایم تر کند؛ اما بهتر است در مصرف شکر، خامه و سیروپ های شیرین زیاده روی نکنید. این افزودنی ها می توانند میزان کالری و قند نوشیدنی را به طور قابل توجهی رشد دهند.
اگر از امتحان کردن قهوه های مختلف با طعم کارامل، وانیل، فندق، شکلات و دارچین لذت می برید، احتمالا به تنوع در انتخاب نوشیدنی علاقه دارید. قهوه های ترکیبی و طعم دار انتخاب های متنوعی در اختیار شما قرار می دهند.
می توانید هر بار یک طعم تازه را امتحان کنید و نوشیدنی مورد علاقه خود را پیدا کنید. این علاقه بیشتر نشان دهنده سلیقه غذایی شماست و نمی توان صرفا از روی آن درباره میزان ریسک پذیری یا خلاقیت شخصیتتان قضاوت کرد.
قهوه بدون کافئین یا دیکف (Decaf) گزینه مناسبی برای افرادی است که عطر و طعم قهوه را دوست دارند، اما می خواهند میزان کافئین مصرفی خود را کم شدن دهند.
البته قهوه بدون کافئین مفصلا فاقد کافئین نیست و معمولا مقدار کمی از این ماده را در خود دارد. این نوع قهوه می تواند برای کسانی که به کافئین حساس هستند یا پس از نوشیدن قهوه دچار بی خوابی و تپش قلب می شوند، انتخاب بهتری باشد.
قهوه فوری به دلیل آماده سازی آسان، طرفداران زیادی دارد. کافی است مقداری از پودر آن را با آب داغ مخلوط کنید تا نوشیدنی شما آماده شود. این نوع قهوه برای افرادی که فرصت زیادی برای آماده کردن نوشیدنی ندارند، بسیار کاربردی است.
برخلاف برخی باورهای قدیمی، مصرف قهوه فوری به معنای تنبلی یا پشت گوش انداختن کارها نیست. نوع قهوه انتخابی افراد نمی تواند معیار مناسبی برای قضاوت درباره نظم و مسئولیت پذیری آنها باشد.
یکی از شناخته شده ترین اثرات قهوه، صعود هوشیاری است. این مشخصه به کافئین موجود در قهوه مربوط می شود. کافئین با مسدود کردن گیرنده های آدنوزین در مغز، احساس خواب آلودگی را نزول می دهد.
آدنوزین ماده ای است که در طول بیداری در مغز تجمع پیدا می کند و در ایجاد احساس خستگی نقش دارد. به همین دلیل، نوشیدن مقدار متعادلی قهوه می تواند به رشد هوشیاری، کم شدن خواب آلودگی و بهبود موقت تمرکز کمک کند.
با این حال، قهوه جایگزین خواب کافی نیست و مصرف بیش از اندازه آن ممکن است برآیند معکوس داشته باشد.
بسیاری از افراد پس از نوشیدن قهوه احساس سرزندگی و انرژی بیشتری دارند. کافئین می تواند به طور موقت خستگی و خواب آلودگی را نزول دهد و در بعضی افراد باعث بهبود احساس نشاط شود.
علاوه بر این در مطالعات مشاهده ای، میان مصرف قهوه و کم شدن احتمال بروز افسردگی ارتباط هایی گزارش شده است؛ اما این ارتباط به معنای اثبات اثر درمانی قهوه نیست. قهوه را نباید جایگزین درمان افسردگی یا سایر مشکلات روان شناختی دانست.
قهوه علاوه بر کافئین، حاوی ترکیبات گیاهی مختلفی از جمله پلی فنول ها و اسیدهای کلروژنیک است. این ترکیبات خاصیت آنتی اکسیدانی دارند و می توانند در مقابله با استرس اکسیداتیو نقش داشته باشند.
برخی مطالعات مشاهده ای نیز مصرف متعادل قهوه را با نزول احتمال ابتلا به بعضی بیماری های مزمن مانند دیابت نوع ۲ مرتبط دانسته اند. با این حال، قهوه یک دارو نیست و نباید برای پیشگیری یا درمان بیماری ها به تنهایی به آن تکیه کرد.
کافئین می تواند به طور موقت سوخت و ساز بدن و مصرف انرژی را بیشتر شدن دهد. علاوه بر این ممکن است در کوتاه مدت بر نحوه عملکرد ورزشی تاثیر مثبت بگذارد. به همین دلیل، کافئین در برخی مکمل های ورزشی و محصولات افت وزن استفاده می شود.
اما نباید تصور کنید نوشیدن قهوه به تنهایی باعث از بین رفتن چربی های بدن می شود. برای نزول وزن اصولی، داشتن رژیم غذایی متعادل، فعالیت بدنی منظم و خواب کافی اهمیت بیشتری دارد. اگر قصد افت وزن دارید، بهتر است قهوه را بدون شکر و افزودنی های پرکالری مصرف کنید.
برخی مطالعات گسترده مشاهده ای نشان داده اند افرادی که به طور متعادل قهوه می نوشند، در مقایسه با افرادی که قهوه مصرف نمی کنند، ممکن است با احتمال کمتری در معرض مرگ زودرس ناشی از برخی بیماری ها قرار بگیرند.
پژوهش ها از سوی دیگر ارتباط هایی میان مصرف قهوه و کم شدن احتمال ابتلا به بعضی بیماری های قلبی، دیابت نوع ۲ و بیماری پارکینسون گزارش کرده اند.
البته این نتایج به معنای آن نیست که قهوه مستقیما باعث بیشتر شدن طول عمر می شود. عوامل دیگری مانند تغذیه، فعالیت بدنی، وضعیت اقتصادی و سبک زندگی نیز در این ارتباط نقش دارند.
با وجود فواید احتمالی قهوه، مصرف بیش از اندازه کافئین می تواند مشکلات مختلفی ایجاد کند.
اگر بعد از نوشیدن قهوه دچار بی خوابی، اضطراب یا تپش قلب می شوید، بهتر است میزان مصرف خود را افت دهید.
میزان مناسب مصرف قهوه به مقدار کافئین، شرایط جسمی و حساسیت هر فرد بستگی دارد. طبق دادهها سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA)، مصرف حداکثر حدود ۴۰۰ میلی گرم کافئین در روز برای بیشتر بزرگسالان سالم معمولا با عوارض منفی همراه نیست.
این مقادیر تقریبی هستند و با توجه به برند، نوع دانه و روش تهیه تغییر می کنند. نکته مهم اینکه میزان ۴۰۰ میلی گرم، یک سقف عمومی برای بیشتر بزرگسالان سالم است و به معنای توصیه به مصرف این مقدار برای همه افراد نیست.
زمان مصرف قهوه می تواند بر تاثیر کافئین بر بدن و کیفیت خواب تاثیر بگذارد. اگر قهوه را برای بیشتر شدن هوشیاری مصرف می کنید، بهتر است آن را در ساعات ابتدایی روز بنوشید.
مصرف قهوه در ساعات پایان کاری روز ممکن است باعث اختلال در خواب شود. حتی مصرف حدود ۱۰۰ میلی گرم کافئین در برخی افراد می تواند مدت و کیفیت خواب را تحت تاثیر قرار دهد.
بنابراین اگر به بی خوابی حساس هستید، بهتر است از چند ساعت قبل از زمان خواب، نوشیدن قهوه و سایر نوشیدنی های کافئین دار را متوقف کنید.
اگر احساس می کنید بدون نوشیدن قهوه نمی توانید روز خود را آغاز کنید یا در طول روز به فنجان های متعددی نیاز دارید، بهتر است میزان مصرف خود را به تدریج افت دهید.
قهوه برای بسیاری از افراد چیزی فراتر از یک نوشیدنی ساده است؛ عادت دوست داشتنی صبحگاهی، همراه لحظات استراحت و حتی بهانه ای برای دورهمی های دوستانه!
مصرف متعادل قهوه می تواند به رشد هوشیاری کمک کند و با برخی فواید سلامتی نیز ارتباط داشته باشد. با این حال، مصرف بیش از اندازه کافئین ممکن است باعث بی خوابی، اضطراب و تپش قلب شود.
در نهایت، بهترین روش مصرف قهوه این است که به واکنش بدن خود توجه کنید، از زیاده روی بپرهیزید و از طعم این نوشیدنی محبوب لذت ببرید.
برچسب:
نویسنده: محمد رضا جوادیان